Kledij anno 1302

De kledij die door de mensen rond het jaar 1302 in Vlaanderen werd gedragen verschilt fundamenteel van onze moderne kledij en kan er zelfs nauwelijks mee vergeleken worden. Op de twee volgende pagina's presenteren we wat kan beschouwd worden als een soort "standaardkledij" voor vrouwen en mannen. Alhoewel natuurlijk niet iedereen hetzelfde droeg en er veel verscheidenheid bestond in alle mogelijke kledingsstukken, kunnen de volgende pagina's toch een goed beeld geven van hoe de mensen rond 1302 door Brugge gelopen zouden hebben.

Stoffen

De meeste kledij werd gemaakt van wol (laken) en linnen. Dit waren de meest voorkomende stoffen. Vlaanderen was het wereldcentrum voor de lakenfabricatie. De wollen grondstof werd voornamelijk ingevoerd vanuit Engeland. Het spinnen, weven, vollen (=vervilten, de weefdraad "verbergen") en verven gebeurde in Vlaanderen. Het Vlaamse laken was wereldbefaamd en werd naar overal in de bekende wereld geëxporteerd.

Linnen was de andere veel gebruikte stof. Dit weefsel van vlas is veel lichter en werd in zijn lichtste versie veel gebruikt als ondergoed en als voering voor de wollen kledij. De zwaardere soorten werden ook gebruikt als kledijstof voor lichte zomerkledij. Katoen werd in Vlaanderen zelden gebruikt. Het was wel verkrijgbaar, maar was nog zeer duur. Stoffen als zijde, fluweel en dergelijke waren uiterst duur en werden enkel gebruikt aan de hoogste hoven door de rijkste mensen.

Mode

Niet alleen de moderne mens is gevoelig aan modetrends. Dit fenomeen is van alle tijden en ook de middeleeuwer ontsnapte er niet aan, hoewel het concept "mode" als dusdanig nog niet bestond. Voor de huidige leek in kostuumgeschiedenis is het moeilijk een onderscheid te maken tussen de kledij van twee verschillende periodes. Een geoefend oog kan echter aan bepaalde details een kostuum dateren op twintig jaar na.

Deze kennis wordt meestal uit de studie van miniaturen en allerhande beeldende kunstwerken gehaald, en in mindere mate uit archeologische opgravingen (kledij bewaart namelijk niet goed over de eeuwen heen). Over het algemeen kan men zo bepaalde nuances en veranderingen in accessoires vaststellen en daar ook tijdslimieten aan vastknopen, gebaseerd op de ouderdom van de geraadpleegde bronnen. Op dit vlak is er nog niet veel fundamenteel werk verricht, buiten enkele gespecialiseerde universiteitsstudies. Veel populaire werken over het middeleeuwse kostuum maken de fouten die men sinds vorige eeuw blijft herhalen: enkel die details benadrukken die er een beetje spectaculair uitzien en de rest wordt verwaarloosd.

Een mooi voorbeeld is dat voor de leek de middeleeuwse vrouw steeds rondliep met een kegel op haar hoofd. Dit fenomeen bestond slechts een tiental jaren tijdens de 15de eeuw en werd enkel door vrouwen van de hoogste sociale klasse gedragen.

einde

Meer info over kledij in de middeleeuwen kan u o.a. terug vinden in :
F