Bibliografie Guldensporenslag

Dit is een selectie van boeken en publicaties rond de Guldensporenslag, die gebruikt zijn om deze webstek samen te stellen. De lange lijst die volgt (en bovendien zeker niet volledig is) geeft een idee van de mate waarin er over deze slag reeds gepubliceerd is geworden. De meesten zijn sinds lang niet meer, of ten minste zeer moeilijk verkrijgbaar.

De kwaliteit van de informatie die in deze publicaties terug gevonden kan worden, varieert enorm. De kleine begeleidende notitie poogt hierin wat klaarheid te verschaffen.

Belangrijke opmerking nog : het boek "De Leeuw van Vlaanderen" van Hendrik Conscience zal je in deze lijst niet terug vinden. Dat boek is een roman, geen geschiedenisboek.

Standaardwerken

De Slag der Gulden Sporen. Bijdrage tot de geschiedenis van Vlaanderens vrijheidsoorlog 1297-1305.
Jan Frans VERBRUGGEN
Standaard, Antwerpen, 1952
Notitie: Het ultieme werk over de Guldensporenslag. Geschreven vanuit een objectief militair standpunt. Na zeventig jaar nog steeds het referentiewerk bij uitstek.

The Battle of the Golden Spurs (Courtrai, 11 July 1302) A Contribution to the History of Flanders' War of Liberation, 1297-1302
Jan Frans VERBRUGGEN en Kelly DEVRIES
Boydell & Brewer, Woodbridge, 2002
ISBN: 0-85115-888-9
Notitie: Engelse vertaling en herwerkte versie van het bovenstaande boek.

1302, Feiten en Mythen van de Guldensporenslag
Diversen, onder redactie van Raoul VAN CAENEGEM
Mercatorfonds, Antwerpen, 2002
ISBN: 90-6153-516-6
Notitie: De meest prestigieuse uitgave rond de Guldensporenslag. Bevat een aantal afzonderlijke auteursbijdragen en biedt daardoor in samenhang met de vele goede illustraties een zeer waardevolle synthese van het verhaal.

De Guldensporenslag Het Verhaal van een Onmogelijke Gebeurtenis
Karim VAN OVERMEIRE
Polemos, Boechout, 2017
ISBN: 978-90-826-7795-9
Notitie: Goed gestructureerde studie van de gebeurtenissen in Vlaanderen die geleid hebben tot de Guldensporenslag en wat daarna gebeurde. Rijk geillustreerd en voorzien van tal van wetenswaardigheden.

Het Avontuur van de Liebaards
Leo DELFOS
Lannoo, Tielt, 1952
Notitie: Een boek dat de gehele geschiedenis van Vlaanderens onafhankelijkheidsstrijd doet. Bijzonder veel aandacht voor het politieke aspect.

Philippe le Bel en Flandre
Frantz FUNCK-BRENTANO
Honoré Champion, Parijs - Algemeen Rijksarchief, Brussel, 1897 - Reprint 2002
Notitie: Het eerste echte wetenschappelijk gefundeerde geschiedkundige werk rond de slag en alles wat ermee te maken had. Hoewel sterk Fransgezind van stijl, is het nog steeds een waardevolle studie.

De Slag bij Kortrijk
Victor FRIS
A. Siffer, Gent, 1902
Notitie: Zwaar onderschatte, maar zeer waardevolle studie met vele uittreksels van de originele bronnen.

Bronnenmateriaal

Ghi Fransoyse Sijt Hier Onteert
Lodewijk VAN VELTHEM, bewerkt door L. JONGEN en M. PITERS
Davidsfonds, Leuven, 2002
ISBN: 90-5826-176-X
Notitie: Transcriptie en vertaling van dat deel van de Voortzetting van de Spiegel Historiael van Lodewijk van Velthem dat over de Guldensporenslag handelt.

De Guldensporenslag
Lodewijk VAN VELTHEM, bewerkt door W. WATERSCHOOT
Martinus Nijhoff, Den Haag, 1979
Notitie: Transcriptie van dat deel van de Voortzetting van de Spiegel Historiael van Lodewijk van Velthem dat over de Guldensporenslag handelt.

Annales Gandenses
Hilda JOHNSTONE
Thomas Nelson, London, 1951
Notitie: Transcriptie en vertaling in het Engels van deze tekst, geschreven door een anonieme minderbroeder van Gent, die ondermeer een beschrijving van de Guldensporenslag geeft.

Chronique Artésienne (1295-1304)
Frantz FUNCK-BRENTANO
Alphonse Picard, Paris, 1899
Notitie: Transcriptie van deze Franse tekst.

De Annales Aldenburgensis
Anton KOCH & Jan Frans VERBRUGGEN
Lannoo, Tielt, 1953
Notitie: Transcriptie, vertaling en bespreking van dit Latijns tekstfragment.

1302. Le Compte Communal de la ville de Bruges
Jules COLENS
De Zuttere-Van Kersschaver, Brugge, 1886
Notitie: Transcriptie van de stadsrekeningen van mei 1302 tot februari 1303.

De Kist van Oxford
J.F. VERBRUGGEN, E. WARLOP, A. PAUWELS en B. DEWILDE
De Leiegouw, Kortrijk, 1980
Notitie: Studie over de beroemde kist met scènes uit de Guldensporenslag met bewijsvoering van de originaliteit.

Aanvullende werken en interessante studies

1302 Opstand in Vlaanderen
Jan Frans VERBRUGGEN en Rolf FALTER
Lannoo, Tielt, 2001
ISBN: 90-209-4412-6
Notitie: Een boek dat de gehele geschiedenis van Vlaanderens onafhankelijkheidsstrijd brengt, van de vroege 13de eeuw tot aan de opstand van Kust-Vlaanderen in de vroege 14de eeuw, met uiteraard extra aandacht voor de Guldensporenslag.

Omtrent 1302
D. HEIRBAUT, P. TRIO en D. VAN DEN AUWELE
Universitaire Pers, Leuven, 2002
ISBN 90-5867-208-5
Notitie: Bundeling van de teksten gebracht op het colloquium met dezelfde naam, gehouden te Kortrijk op 11 Mei 2002.

1302 Herbekeken
Diversen
Imavo, Brussel, 2003
ISBN 90-7536-817-8
Notitie: Bundeling van de teksten gebracht op het colloquium met dezelfde naam, gehouden te Kortrijk op 19 oktober 2002.

Kortrijk 1302 Keerpunt in de Frans-Vlaamse Oorlog 1297-1305
Philippe DESPRIET
Archeologische Stichting Zuid-West-Vlaanderen, Kortrijk, 2002
ISBN ISBN 90-806956-1-0
Notitie: Een benadering van de geschiedenis vanuit een archeologisch standpunt.

Kortrijk Anno 1302
José VANBOSSELE
Groeninghe, Kortrijk, 2002
ISBN 90-71-868-69-9
Notitie: Achtergronden en voorgeschiedenis van het conflict, met een heleboel wetenswaardigheden opgesmukt.

1302 in Vlaanderen - De Guldensporenslag
Jan Frans VERBRUGGEN
Koninklijk Legermuseum, Brussel, 1977
ISSN D/1977/0935/20
Notitie: Beschrijving van de slag met uitvoerige aandacht voor detail op militair gebied.

Het Grafelijk Geslacht Dampierre en zijn Strijd tegen Filips de Schone
Theo LUYKX
Davidsfonds, Leuven, 1952
Notitie: Studie naar de oorzaken en de gevolgen van dit conflict, benaderd vanuit het standpunt van de Vlaamse grafelijke familie. Bevat ook een handig chronologisch overzicht van de gebeurtenissen tussen 1202 en 1320.

1302 door Tijdgenoten Verteld
Leo DELFOS
Patria, Antwerpen, 1932
Notitie: Het verhaal van de Guldensporenslag verteld door middel van bewerkte fragmenten uit de historische bronnen.

Vlaanderen na de Guldensporenslag
Jan Frans VERBRUGGEN
Westvlaamse Gidsenkring, Brugge, 1991
ISSN ISSN D/1991/2353/1
Notitie: Beschrijving van wat er gebeurde na 1302, tot 1305 bij het verdrag van Athis-sur- Orge.

1302-2002 700 Jaar Guldenporenslag
Roel JACOBS
Artis Historia, Mechelen, 2002
ISBN 90-5657-203-2
Notitie: Kleine studie naar hoe de Guldensporenslag is geworden tot Vlaams Nationale Feestdag, met aansluitend een overzicht welke "getuigen" er nog te vinden zijn in Kortrijk en Brugge.

The Golden Spurs of Kortrijk
Randall FEGLEY
McFarland, Jefferson, 2002
ISBN 0-7864-1310-7
Notitie: Een Amerikaans werk over de slag. De eerste oorspronkelijk in het Engels gemaakte aparte studie.

De Guldensporenslag
Arthur DE BRUYNE
Davidsfonds, Leuven, 1952
Notitie: Een werkje over de slag dat zeer toegankelijk is geschreven. Beschrijft de voorgeschiedenis, de slag zelf en de gevolgen.

Een Andere Leeuw van Vlaanderen
Juliaan VAN BELLE
Flandria Nostra, Torhout, 1985
ISBN 90-6909-011-2
Notitie: Alternatieve en zeer uitgebreide kijk op deze geschiedenis. Dikwijls met een korreltje zout te nemen.

En verder nog chronologisch gerangschikt ...

Une Page Détachée de l'Histoire de Flandre (1301 à 1328)
Jean PERNEEL
Alphonse Bogaert, Brugge, 1850

La Flandre Communale
Joseph KERVYN DE LETTENHOVE
Beyaert-Storie, Brugge, 1883

Mémoire sur la Bataille de Courtrai (1302, 11 juillet) et les Chroniquers qui en ont traité
Frantz FUNCK-BRENTANO
Imprimerie Nationale, Paris, 1893

La Signification Historique de la Bataille de Courtrai 11 Juillet 1302
Guillaume DES MAREZ
Weissenbruch, Brussel, 1901

Campagnes Flamandes de 1302 et de 1304
Maurice DE MAERE D'AERTRYCKE
Siffer, Gent, 1901

Onze Helden van 1302
Adolphe DUCLOS
Jules De Meester, Roeselare, 1902

Ons 1302
Adolphe DUCLOS
Callewaert-Demeulenaere, Ieper, 1902

De Vlamingen te Kortrijk in 1302
Edward DE GRYSE
Davidsfonds, Leuven, 1902

Ons Roemrijk 1302
Edward DE GRYSE
Davidsfonds, Leuven, 1902

De Slag van Kortrijk in 1302
Theodor SEVENS
De Nederlandsche Boekhandel, Antwerpen, 1902

Vlaanderen in het begin der XIVde eeuw en de strijd tegen Philips den Schoone
Joseph LAENEN
Kath. Vlaamse Hogeschooluitbreiding, Kennes, Antwerpen, 1902

Vlaanderens Vrijmaking in 1302
Victor FRIS
Vuylsteke, Gent, 1902

De Slag der Gulden Sporen in 1302
Hector BONNER
Van Lantschoot-Moens, Dendermonde, 1928

1302 - Voor en Na
Frans BLOCKMANS
De Nederlandsche Boekhandel, Antwerpen, 1941

La Bataille des Eperons d'Or
Henri NOWÉ
La Renaissance du Livre, Brussel, 1945

Achtergronden van de Guldensporenslag 11 Juli 1302
Marc HAEGEMAN
BRT Schooluitzendingen, Brussel, 1987

1302 Een Heel-Nederlandse Geschiedenis
Leo CAMERLYNCK
Vereniging/Stichting Zannekin, Ieper, 2002

Volc te Voet
Martin DE BRUYN en Charlotte BROER
Nederlands Centrum voor Volkscultuur, Utrecht, 2002

Kortrijk 1302, De Iconografie van de Guldensporenslag
Philippe DESPRIET
Archeologische Stichting Zuid-West-Vlaanderen, Kortrijk, 2002

Kortrijk 1302, De Koninklijke Dwangburcht
Philippe DESPRIET
Archeologische Stichting Zuid-West-Vlaanderen, Kortrijk, 2002

Kortrijk 1302, Gulden Sporen
Philippe DESPRIET
Archeologische Stichting Zuid-West-Vlaanderen, Kortrijk, 2002

Geweld in Vlaanderen: macht en onderdrukking in de Vlaamse steden tijdens de veertiende eeuw
Raf VERBRUGGEN
Van de Wiele, Brugge, 2005

Courtrai 11 juillet 1302 Le massacre de la chevalerie française
Alain ARCQ
Historic'One, Plougastel, 2009

Courtrai 11 juillet 1302
Xavier HÉLARY
Tallandier, Paris, 2012

The Battle of the Golden Spurs: The History of the Franco-Flemish War’s Most Famous Battle
Charles River Editors, Boston, 2021

einde