Het verdrag van Athis-sur-Orge

Aan de onderhandelingstafel zaten Vlaamse edelen de vredesvoorwaarden te bespreken met Franse diplomaten en rechtsgeleerden. Gedurende de winter 1304-05 sleepten de besprekingen aan. De onervaren Vlaamse delegatie was niet opgewassen voor zijn taak. Als edelen hadden ze trouwens weinig begrip voor de verzuchtingen van de gewone Vlaamse mensen in de steden en bovendien was hun focus eerder gericht op het herstel van de grafelijke familie, dan op enig ander onderwerp.

Ongelijke onderhandelingen

De geslepen Franse onderhandelaars stuurden eerst aan op een algehele Vlaamse aanvaarding van het verdrag, zelfs nog voordat de voorwaarden ervan bekend waren. Hierdoor konden de gevangen Vlaamse ridders en leden van de grafelijke familie weerkeren naar Vlaanderen. De oude graaf Gwijde van Dampierre was op 7 maart 1305 echter overleden in zijn cel. Zijn oudste zoon Robrecht van Bethune kwam als nieuwe graaf aan in Vlaanderen.

De onderhandelingen in Athis-sur-Orge

Voorstelling van de onderhandelingen.
Let op de wapenschilden van Frankrijk en Vlaanderen
De Fransen zijn duidelijk de ontvangers en gebieders.

De uiteindelijke bepalingen van het verdrag, dat op 23 juli 1305 in Athis-sur-Orge geproclameerd werd, waren niet mals voor het opstandige graafschap. Er werd onder andere bepaald dat zeer zware geldboetes opgelegd werden aan de steden, dat de versterkingen van de steden moesten gesloopd worden, dat de steden Lille (Rijsel), Douai (Dowaai) en Bethune voortaan koninklijk domein zijn en niet meer bij het graafschap Vlaanderen horen en dat iedere Vlaming moest zweren zich stipt aan de bepalingen van het verdrag te houden en nooit meer in opstand te komen tegen de koning.

De ellendige vrede

Het protest in Vlaanderen tegen dit schandelijke verdrag is groot. Men noemt het al gauw het Verdrag van de Ongerechtigheid of de Ellendige Vrede. De geldboetes werden verzameld via nieuwe belastingen en zetten overal kwaad bloed. In heel Vlaanderen bleef het de komende jaren bijzonder onrustig. De bepalingen van het verdrag werden wel af en toe aangepast, en de regelmatige protesten wisten veel af te zwakken. Maar het totale plaatje bleef een bijzonder zware last voor de gewone mensen in Vlaanderen.

Het enige voordeel dat overgehouden werd, was uiteindelijk wel het belangrijkste. Vlaanderen was terug een graafschap.

einde

Meer info over het verloop van de slag bij de Pevelenberg kan u o.a. terug vinden in :
L. CAMERLYNCK, J. DE SUTTER & J. VAN TONGEREN, Pevelenberg 1304-2004 Mons-en-Pévèle, Ieper, 2004.